Van một chiều là thiết bị vô cùng quan trọng giúp định hướng dòng chảy và bảo vệ máy bơm khỏi sự cố tụt áp hoặc búa nước. Tuy nhiên, việc thi công sai kỹ thuật có thể khiến thiết bị này tê liệt hoàn toàn, gây hỏng hóc cho toàn bộ mạng lưới. Tại Thành Nam Bảo Lộc, chúng tôi luôn hướng dẫn các thợ điện nước những nguyên tắc chuẩn xác nhất. Bài viết này sẽ chia sẻ chi tiết kỹ thuật lắp đặt van một chiều để bạn sở hữu một hệ thống cấp thoát nước an toàn, bền bỉ và không rò rỉ.

Van một chiều là gì và tại sao chúng đóng vai trò sống còn đối với đường nước?

Van một chiều là thiết bị cơ khí chỉ cho phép lưu chất đi qua theo một hướng duy nhất. Thiết bị này giúp ngăn chặn hiện tượng dội ngược nước, giữ nước mồi cho máy bơm và chống tụt áp lực mạng lưới.

Nếu không có van một chiều, khi máy bơm đẩy cao ngừng hoạt động, toàn bộ cột nước trên đường ống đứng sẽ đổ dồn ngược trở lại theo trọng lực. Dòng nước chảy ngược này sẽ làm buồng cánh quạt máy bơm bị quay ngược chiều với tốc độ cao, gây cháy motor. Đồng thời, nó làm mất toàn bộ lượng nước mồi, khiến máy bơm chạy khan, sinh nhiệt và bục vỡ gioăng phớt trong những lần khởi động tiếp theo. Đối với cụm đồng hồ nước sinh hoạt, van một chiều còn làm nhiệm vụ chặn áp suất âm, giúp kim đồng hồ không bị tự quay ngược.

Phân biệt các dòng van một chiều phổ biến: Lá lật và Lò xo?

Thị trường hiện nay có hai dòng chính: Van lá lật (Swing check valve) hoạt động dựa vào áp lực nước để đẩy mở bản lề, và Van lò xo (Spring check valve) dùng lực nén đàn hồi của lò xo để đóng ngắt đĩa van siêu tốc.

Việc lựa chọn đúng chủng loại van cho từng vị trí quyết định trực tiếp đến hiệu suất dòng chảy:

• Van một chiều lá lật: Bên trong thân van có một đĩa lật tự do. Khi có dòng chảy tới, áp lực đẩy đĩa mở lên. Khi dòng nước ngắt, trọng lực làm đĩa van đóng sập xuống, chặn nước quay đầu. Loại này tạo ra lực cản nước rất ít, cực kỳ phù hợp cho đường ống cấp nước có lưu lượng lớn hoặc đường xả thải.

• Van một chiều lò xo: Đóng ngắt rất nhanh nhạy và khít tuyệt đối nhờ lực ép lò xo. Chúng thường được lắp sát ngay đầu xả của máy bơm tăng áp để dập tắt tức thì hiện tượng sốc búa nước. Ưu điểm của van lò xo là có thể lắp đặt ở mọi tư thế (đứng, ngang), nhưng tạo ra lực cản dòng chảy lớn hơn so với van lá lật.

Hướng dẫn kỹ thuật lắp đặt van một chiều chuẩn xác nhất?

Nguyên tắc bất di bất dịch là phải xác định đúng chiều mũi tên đúc nổi trên thân van chỉ theo hướng nước chảy. Bắt buộc lắp kết hợp với cụm rắc co nối ren hai đầu để có thể tháo lắp, bảo trì dễ dàng.

Thao tác sai lầm phổ biến nhất của thợ tay ngang là lắp ngược chiều van. Trên mọi thân van một chiều (dù là nhựa PVC-U hay đồng thau) đều có một dấu mũi tên rất lớn. Bạn phải lắp sao cho mũi tên này hướng thẳng về phía điểm xả cuối cùng.

• Tư thế đối với van lá lật: Nếu lắp trên đường ống nằm ngang, phần nắp chụp của van phải luôn hướng thẳng lên trời (góc 90 độ so với mặt đất) để đĩa lật bên trong hoạt động đúng chiều trọng lực. Không được lắp nghiêng hay lật úp van.

• Sử dụng vật tư kết nối: Đối với hệ thống ống nhựa PVC-U, hãy dùng phụ kiện măng sông ren trong bọc lõi đồng thau để kết nối với ren của van một chiều kim loại. Nhớ quấn băng keo non (Teflon) từ 15-20 vòng để chống rò rỉ. Đặc biệt, nên sử dụng rắc-co (Union) ở ngay sát cụm van để sau này có thể tháo cụm van ra vệ sinh rác kẹt mà không cần phải cưa cắt đường ống thẳng.

Giải pháp lắp đặt Luppe (rọ bơm) ở đáy giếng hoặc bể ngầm?

Luppe (Foot valve) thực chất là một dạng van một chiều đặc biệt lắp ở điểm thấp nhất của ống hút ngầm. Bắt buộc luppe phải có màng lưới cản rác và phải đặt cách mặt đáy bể ít nhất 30-50cm để không hút phải bùn cặn.

Đây là phần mở rộng kiến thức cực kỳ quan trọng cho mạng lưới máy bơm hút sâu. Điểm yếu chí mạng của mọi loại van một chiều là rất dễ bị kẹt dơ. Chỉ cần một mẩu cành cây hay viên sỏi nhỏ mắc vào khe nắp, đĩa van sẽ đóng không kín, dẫn đến tụt toàn bộ nước mồi.

• Lưới cản rác: Lớp lưới bọc ngoài Luppe là “chiếc khiên” lọc thô đầu tiên, ngăn chặn rác lớn xâm nhập vào hệ thống.

• Cao độ lắp đặt: Thợ thi công tuyệt đối không bao giờ được thả Luppe chạm sát đáy bể chứa hoặc đáy giếng. Lực hút của máy bơm rất mạnh, sẽ cuốn theo toàn bộ bùn đất, rỉ sét ở mặt đáy chui thẳng vào đường ống, làm kẹt nát lá van và phá hủy động cơ phía trên. Khoảng cách an toàn tối thiểu từ miệng lưới Luppe đến đáy bể phải luôn duy trì từ 30cm đến 50cm.

Hiểu rõ nguyên lý hoạt động và áp dụng đúng kỹ thuật đấu nối vật tư là cách duy nhất để hệ thống nước của gia đình bạn vận hành trơn tru hàng thập kỷ.

Để nhận tư vấn chi tiết về các giải pháp kỹ thuật bơm và báo giá phụ kiện van, ống nhựa chính hãng, vui lòng liên hệ Thành Nam Bảo Lộc – Nhà Phân phối chính thức Nhựa Tiền Phong tại phường Bảo Lộc, Lâm Đồng.